Men lam là dòng men được các nghệ nhân Bát Tràng vẽ lên trên mặt dòng sản phẩm để trang trí

Men lam là dòng men được các nghệ nhân Bát Tràng vẽ lên phía trên mặt dòng sản phẩm để bày diễn trang trí. Loại men này được đun ở nhiệt độ khoảng tầm 1200 – 1300oC được dùng hầu hết trong những loại bát đĩa, ấm chén, lư hương, chân đèn,…

Men làm được xem là loại men gần nhất được dùng tại Bát Tràng từ thế kỉ 14. Men lam là men gốm được thêm vào đó với gốc màu là ôxít côban. những người thợ ở Bát Tràng sử dụng men lam đồng thời với kĩ thuật dùng bút lông làm công cụ vẽ trên đồ gốm. Men lam không để để trần như men nâu mà bao giờ cũng được phủ lớp men white color bóng, bộ ấm chén quà tặng bát tràng cao cấp có độ thuỷ tinh hoá cao sau thời điểm nung. Men lam có sắc độ từ xanh chì đến xanh sẫm. bên cạnh điểm tương đồng với các loại bình gốm hoa lam sản xuất ở lò Chu Đậu (Hải Dương), gốm hoa lam Bát Tràng ngay ở thời kì đầu đã có những nét riêng về dáng và về hoạ tiết trang trí. các bát, âu, lọ, chân đèn gốm hoa lam của Bát Tràng thế kỉ 14–15 có nét chung dễ nhận là lối vẽ phóng bút, dù có vẽ cảnh quan, hoa dây lá hay vẽ rồng.

các mặt hàng được tạo từ dòng men lam tại Xưởng gốm Bát Tràng

Gốm hoa lam Bát Tràng thế kỉ 16, có sắc xanh đen. Men lam vốn để vẽ mây kết hợp với bày diễn trang trí hình rồng nổi để mộc, vẽ cánh sen, các băng đường diềm các cặp chân đèn không những thế men lam dùng vẽ vào những hình bày diễn trang trí nổi rồng, hoa dây và cánh sen của chân đèn và lư hương.

Thế kỉ 17 là một thời kì men lam kém phát triển tại Bát Tràng. Trên một số ít các chân đèn, lư hương, hũ, tượng gốm Bát Tràng (thế kỉ 17) hiện còn, lớp men vẽ bày diễn trang trí gray clolor ở những chỗ men phủ white color ngà rạn bị bong tróc, chỗ còn men phủ, gray clolor có sắc xanh chì, đặc biệt là chân đèn & lư hương, những hình vẽ men lam kém chau chuốt và tình trạng khá phổ biến men lam chảy nhoè, không nhận ra những họa tiết. trong lúc đó khắc chạm nổi, để mộc rất tỉ mỉ, đạt tới mức đỉnh điểm.

Cuối thế kỉ 18, trong đỉnh điểm về men rạn, Bát Tràng xuất hiện lối phối kết hợp bày diễn trang trí nổi với vẽ lam như trên chân đèn, men lam được phục sinh quay lại trên đồ gốm Bát Tràng.

Thế kỉ 19, men lam được vẽ trang trí trên lư, choé, bình, lọ, bát hương, nậm rượn phủ men rạn trắng ngà hoặc đỉnh gốm, bình gốm men nhiều màu. Nét thể hiện đặc trưng của men lam gốm Bát Tràng là sắc màu & lối vẽ, nhìn bao quát có sắc trầm. Dùng men lam vẽ phong cảnh sơn thủy, nhà cửa, thành tháp, nhân vật khá thành công trên bình. Men lam có sắc tươi dùng trang trí nồi trên đỉnh rất có thể là 1 giữa những tiêu bản gốm hoa lam đẹp tuyệt vời nhất của gốm Bát Tràng ở cuối thế kỉ 19.

Bộ đồ thờ & lộc bình men lam tại Xưởng gốm Bát Tràng

Trong định hướng tác động kiểu dáng, đề tài và cạnh tranh đối đầu Thị trường với gốm sứ Trung Hoa, đồ gốm Bát Tràng ở thế kỉ 19 còn có không ít tình huống dùng nhiều màu men. ví dụ điển hình, để biểu thị đề tài Bát Tiên quá hải người thợ Bát Tràng dùng men nâu và men lam tô lên các hình bày diễn trang trí nồi kế tiếp phủ men trắng rạn. Men lam cùng theo với men trắng vẽ những đề tài mã liễu, tiêu tượng, tùng lộc trên lư gốm men nâu, men lam vẽ cành liễu, khóm lan, bụi cỏ trong bức họa nổi Tô Vũ chăn dê, men lam cùng theo với men nâu sắc sẫm và nhạt khiến cho chiếc đỉnh gốm men nhiều màu đồ sộ. đây cũng là vật chứng nhộn nhịp về bàn tay tài khéo của rất nhiều đời thợ gốm Bát Tràng được thừa kế và không ngừng tiến triển.

thời nay, men lam vẫn được xem là chất liệu đặc biệt của bộ ấm chén quà tặng,cùng các chất liệu khác dưới bàn tay của những nghệ nhân Bát Tràng tạo cho những dòng sản phẩm gốm sứ chất lượng, tinh tế được tin dùng khắp mọi miền đất nước và một số ít nước trên quốc tế